دقیقه‌های حیاتی

دقیقه¬ها واحد نسبتاً کوچکی از زمان هستند، اما گاهی اوقات می¬توانند نقشی بسیار حیاتی در زندگی آدم-ها ایفا کنند؛ برای مثال شاید اگر زلزله¬ی بم یک دقیقه کمتر طول می¬کشید تعداد کمتری از آدم¬ها جانشان از دست می¬دادند. شاید هم اگر پدر و مادر رها یک دقیقه زودتر از خواب بیدار می¬شدند زنده می¬ماندند و آن وقت رها دیگر دختر مینو و سعید نمی¬شد. یک دختر بمی باقی می¬ماند و شاید یک روز در مسابقه‌های فینال شطرنج رقیبی از تهران را شکست می¬داد؛ اما ثانیه¬ها و دقایق کار خودشان را کردند و رها شد دختر مینو؛ مینویی که سالها این واقعیت را از او مخفی کرد و نمی¬دانست بالأخره روزی ناگزیر از مواجهه با واقعیت است؛ واقعیتی که دستمایه¬ی رمان حتی یک دقیقه کافی است شده و خواننده 192 صفحه را با اشتیاق می¬خواند تا ببیند سرانجام چطور این واقعیت بازگو می¬شود. هویت دغدغه¬ی همه¬ی آدم¬ها، به‌ویژه در سن نوجوانی، است. حال تصور کنید یک دختر نوجوان یک روز متوجه شود کسی که سال‌ها خیال می¬کرده نیست؛ دختری است با نام خانوادگی متفاوت و طبعاً از پدر و مادری متفاوت؛ پدر و مادری که هرگز چیزی درباره¬ی آنها نشنیده، چرا که همه‌ی عمر زوج دیگری را پدر و مادر خود می¬دانسته است. در یک لحظه همه چیز عوض می¬شود و او در جمع کسانی که همیشه آنها را خویشاوند خود می‌دانسته است احساس بیگانگی و غربت می¬کند. خواننده واقعیت را می¬داند؛ واقعیتی که رها نمی¬خواهد باورش کند و همچنان مقاومت می¬کند، اما مقاومت در برابر مادر روشنفکری که بخش عمده¬ای از وقتش را صرف فعالیت¬های اجتماعی می¬کند کار چندان راحتی نیست. حتی یک دقیقه کافی است از معدود رمان¬های ایرانی است که در آن تصویر اجتماعی و مستقلی از زن/ مادر ارائه شده. به عبارتی حضور زن تنها محدود در چهاردیواری خانه و آشپزخانه نیست و او علاوه بر فرزند خودش (که البته او هم در واقع فرزند خودش نیست) برای سایر کودکان نیز مادری می¬کند. طبیعی است که در خلال انجام چنین کاری ممکن است ساعت‌های کمتری را در کنار خانواده¬ی خودش بگذراند و اینجا است که اشاره¬ای هم به درددل بچه¬های طبقه¬ی متوسط می¬شود که با داشتن مادران شاغل ناگزیر از تحمل تنهایی در منزل هستند.
ممکن است در نگاه اول پرداختن به بازماندگان زلزله¬ی بم اندکی تکراری و کلیشه¬ای به نظر برسد، اما ابعاد این فاجعه به حدی عمیق است که می¬توان بارها و بارها در آثار گوناگون به آن پرداخت، بدون آنکه از ارزش و اهمیت آن کاسته شود.

حتی یک دقیقه کافی است
نویسنده: آتوسا صالحی
ناشر: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
1389
192 صفحه
2200 تومان

· 23 فروردین، 1393

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *