باید بطور طبیعی بین‌المللی شویم/ داوری مستقل در «لاک پشت پرنده»

یکی از اعضای هیئت داوران فهرست لاک پشت پرنده در نشست خبری آن گفت: داوران لاک پشت پرنده استقلال دارند و تحت تاثیر شهر کتاب و پژوهشنامه ادبیات کودک نیستند.

به گزارش خبرنگار مهر، نشست خبری سومین دوره اهدای نشان لاک پشت پرنده، ظهر امروز دوشنبه ۲۷ بهمن با حضور مهدی حجوانی دبیر پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان، مژگان رئیسی امجد رئیس فروشگاه مرکزی شهر کتاب، محمود برآبادی سخنگو و عضو هیئت داوران، معصومه انصاریان و مهدی یوسفی از اعضای هیئت داوران جایزه لاک پشت پرنده در کافه کتاب فروشگاه شهر کتاب مرکزی برگزار شد.

نلی محجوب از دست اندرکاران برگزاری جشن لاک پشت پرنده در بخشی از این برنامه در پاسخ به سوال خبرنگار مهر درباره کم و کیف برگزاری جشن پیش روی لاک پشت پرنده گفت: ما علاوه بر جشن پیش رو، دوازدهمین جشن امضای کتاب لاک پشت پرنده را هم داریم. مانند پارسال، مخاطبان ما همراه هستند و اتفاق بهتری که می‌افتد، این است که تعدادی از بچه‌های حرفه‌ای کتابخوان، تعدادی از کتاب‌های فهرست را به مخاطبان معرفی می‌کنند.

وی افزود: حضور گروه موسیقی آدمک در این برنامه، از دیگر اتفاقات مهم آن است. این برنامه روز ۸ اسفند از ساعت ۱۷ در شهر کتاب مرکزی برگزار می‌شود. اجازه بدهید باقی برنامه‌های جشن را نگویم تا بچه‌ها روز مراسم غافلگیر شوند.

بین المللی شدن لاک پشت پرنده باید به طور طبیعی اتفاق بیافتد

حجوانی نیز در پاسخ به سوال دیگر مهر درباره بین المللی شدن فهرست لاک پشت پرنده گفت: این اتفاق باید به طور طبیعی بیافتد. با ما نویسندگان خارجی که کتابشان لاک پشت طلایی یا نقره‌ای می‌گیرند، تماس گرفته و جوایزشان را ارسال می‌کنیم که بسیار مورد استقبالشان واقع می‌شود. اگر بین المللی بودن، به این معنی و اطلاع دادن به برندگان خارجی است، در حال اتفاق افتادن است. اما می‌توان بین المللی بودن را از منظر دیگری هم دید و اگر منظور شما آن وجه از قضیه است، مانع بزرگی به نام کپی رایت بر سر راه است.

دبیر فصلنامه پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان در ادامه پاسخ خود گفت: نویسندگان و ناشران خارجی هم می‌گویند که هزینه کپی رایت چندان برایشان مهم نیست. آن‌ها هم معتقدند رسیدن اندیشه‌شان به بچه‌ها مهم است اما رعایت نکردن قانون کپی رایت توسط ما، راه‌های ارتباطی را با مشکل روبرو می‌کند.

امجد نیز در پاسخ به این سوال گفت: شهرکتاب واقعا به فکر بین المللی کردن لاک پشت پرنده است. اما این روند باید تدریجی صورت بگیرد. تدریجی صورت گرفتنش هم به این معنی نیست که بنشینیم و هیچ کاری نکنیم. کپی رایت باید به عنوان مشکل ردیف اول این موضوع حل شود تا بتوان به تدریجی انجام شدن فرایند بین المللی شدن لاک پشت پرنده فکر کرد. شهر کتاب ارتباط خوبی با ناشران خارجی دارد و سابقه خوبی هم در این زمینه دارد. مرتب، خریدهایی از ناشران خارجی انجام می‌شود و رفت و آمدهایی صورت گرفته است. گرفتن کپی رایت از ناشران یکی از قدم‌های مهم در این زمینه خواهد بود. اشاره کردم که این مساله، به طور تدریجی اتفاق خواهد افتاد اما آن قدر هم دور نخواهد بود.

بازنویسی و بازآفرینی یک حوزه پرطرفدار شده است

یوسفی نیز در پاسخ به سوال دیگر خبرنگار مهر درباره سهم کتاب‌های بازنویسی و بازآفرینی در فهرست جدید لاک پشت پرنده گفت: بازنویسی ادبیات فارسی برای کودکان و نوجوانان، تبدیل به یک حوزه پرطرفدار شده است. این روز‌ها آثار زیادی در این زمینه تولید می‌شود. ما هم در فهرست نامزد‌هایمان، کتاب‌های بازنویسی و بازآفرینی زیادی داریم. نمونه‌اش کتاب‌های رستم و اسفندیار، اسرارنامه یا شب هزار و دوم است. از این کتاب‌ها استقبال زیادی شده است. مساله این است که وقتی می‌گوییم حجم این آثار زیاد شده، بد هستند یا خوب.

این داور فهرست لاک پشت پرنده گفت: لاک پشت پرنده تمرکز را روی تفاوت این آثار قرار داد. چون از یک طرف سطحشان بالا رفته و از طرف دیگر تبدیل به حوزه‌ای شده‌اند که ناشران می‌توانند در آن کار کنند و فروششان تضمین شود. این شرایط باعث شده تا آثار زیادی از خوب گرفته تا بد، در این زمینه تولید شود. امسال هم در بررسی‌های لاک پشت پرنده، تعداد این کتاب‌ها کم نبود. ما هم هر سال بیشتر از سال پیش و امسال بیشتر از هرسال با این مساله درگیر بودیم.

یوسفی گفت: در این زمینه، کتاب‌های خوبی تولید می‌شوند اما ضعف‌هایی که در ویرایش دارند، باید می‌شود که نتوانند وارد فهرست لاک پشت پرنده شوند. متاسفانه بحث ویرایش هم در کشورمان چندان باز نشده و همین باعث می‌شود کتاب‌های خوب به دلیل عدم ویرایش مطبوع، ضربه بخورند.

انصاری در تکمیل توضیحات یوسفی گفت: امسال از ۳۵ عنوان کلی فهرست، ۱۱ عنوان بازنویسی هستند.

یوسفی در بخش دیگری از این نشست، با اشاره به کتاب‌های آموزشی کودک و نوجوان گفت: سهم این گروه از کتاب‌ها، افزایش پیدا کرده و ما هم در گروه داوری لاک پشت پرنده قائل بر این هستیم که اگر کتابی آموزشی انتخاب می‌شود، دارای ابعاد خلاقه باشد. خیلی از داور‌ها به سمت کتاب‌های آموزشی صرف می‌روند اما ما سعی داریم به کتاب‌هایی رای بدهیم که خلاقیت را هم تقویت کنند.

داوران لاک پشت پرنده استقلال رای دارند

انصاری نیز در ادامه این سخنان، گفت: در میان خانواده‌ها و آموزش و پرورش، توجهی به کتاب‌های ادبیات برای کودکان وجود ندارد و همه توجه‌شان به سمت کتاب‌های آموزشی معطوف شده است. در مورد داوری در فهرست لاک پشت پرنده هم باید بگویم که داوران این فهرست، به هر کتاب، با احترام نگاه می‌کنند. ما هر دو هفته یک بار جلسه داریم و این گونه نیست که کتاب‌ها را سالی یک بار ورق بزنیم تا یکیشان را انتخاب کنیم. یک نکته دیگر در داوری و جایزه دادن این است که ما اغلب به حرف هم گوش نمی‌دهیم و منتظریم تا حرف دیگری تمام شود و نوبت نظر دادن ما برسد. اما در داوری‌های لاک پشت پرنده، گفتن و شنیدن با هم اتفاق می‌افتد و مواقعی بوده که داوری به دلیل موضع و نظرات یک داور یا چند داور دیگر، قانع شده و نظرش را تغییر داده است. داوران لاک پشت پرنده استقلال دارند و تحت تاثیر شهر کتاب و پژوهشنامه ادبیات کودک نیستند.

امجد نیز در بخش پایانی سخنان خود در این نشست گفت: هر سال، کتاب‌های سال گذشته بررسی می‌شوند. داوران لاک پشت پرنده از سال ۹۰ تا ۹۳، ۳۶۲ کتاب را در فهرست معرفی کرده‌اند. در ۶ ماهه نخست سال ۹۳ هم ۴ هزار عنوان کتاب کودک در کشور منتشر شده است. این آمار، میزان کار داوران لاک پشت پرنده را نشان می‌دهد که دست مریزاد دارد. امسال از طرف وزارت ارشاد از پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان و شهر کتاب مرکزی تقدیر شد که برای ما موجب دلگرمی است.

برآبادی نیز در پایان این برنامه گفت: در زمینه داوری آثار، یک تیم جداگانه وجود دارد که آثار داوران را بررسی می‌کند و اعضای این تیم از خود داورهای صاحب اثر نیستند. این کار به این دلیل انجام شد تا در صحت و سقم داوری‌ها شاعبه پیش نیاید. جمعی از داور‌ها نیز در انتشاراتی‌هایی کار می‌کنند و اگر آثار این ناشران برای فهرست لاک پشت پرنده ارسال شود، نظر آن داور‌ها درباره آن کتاب‌ها اعمال نخواهد شد.

· 27 بهمن، 1393

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *