یاد کودکی

کتاب جوجه‌تیغی مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه است. هر قصه انگار خاطره‌ای است از زمان کودکی، از سنین پیش از مدرسه، و از خانه و خانواده‌ی راوی. قصه‌ها کوتاهند: دو صفحه یا کمی بیش‌تر یا کم‌تر. خاطره‌ها پرماجرا نیستند: لحظه‌هایی هستند که در یاد راوی قصه مانده‌اند؛ صحنه‌هایی که در کنار هم حال و هوای کودکی را به تصویر می‌کشند. کودک با پدر، مادر، و برادرش در خانه‌ای زندگی می‌کند، اما انگار بیش‌تر با دیوارها، حیاط، و باغچه‌ی کوچکش، راه‌های خاکی بیرون خانه و محله آشناست، قواعدشان را می‌شناسد و در درون آن‌ها زندگی می‌کند. شهر داستان یکی از شهرهای بزرگ سوریه است. خانواده‌ی کتاب ثروتمند نیست، فقیر هم نیست؛ مثل خود شهر. فضای قصه برای ما آشناست.
زکریا تامر، نویسنده‌ی بزرگ سوری، در این کتاب خود از کودکی شهرنشینان کشورهای اسلامی تصاویری صریح و واقعی نشان می‌دهد. کودک معصوم نیست؛ تامر از کودکانی واقعی حرف می‌زند، نه از وهمی که درباره‌ی کودکان داریم. راوی قصه‌ی او شکننده است و در جریان زندگی نقش فعالی ندارد، اما رؤیاهایی دارد که نه مثل افسانه‌ها محقق می‌شوند و نه شکست می‌خورند. زندگی جریان خود را عوض می‌کند، رؤیاها فراموش می‌شوند، یا اهمیت خود را از دست می‌دهند. تامر با دقت این فراموشی‌های ذهنش را کنار می‌زند تا به رؤیاهایی جان بدهد که مدت‌هاست از یاد ما گریخته‌اند. بسیاری تامر را بزرگ‌ترین نویسنده‌ی کودک عرب‌زبان می‌دانند؛ لااقل وقتی پای قصه‌ی کوتاه در میان باشد، تامر هماوردی ندارد. جوجه‌تیغی یکی از آخرین آثار تامر است. تامر، که بیش از سی سال پیش از کشور خود مهاجرت کرده است، در این کتاب چنان ظریف زندگی کودکان مسلمان را به تصویر می‌کشد که برای ما هم کاملاً قابل درک و قابل مشاهده است؛ انگار او چیزی را بازگو می‌کند که همه‌ی ما دیده‌ایم، اما توان گفتنش را نداشته‌ایم. تامر برخورد کودکان با جهان ناشناخته‌ی اجتماع پیرامون‌شان را به شکلی درخشان تصویر کرده است.

پنج لاک‌پشت
ادبیات
گروه سنی: کودکان اواخر دوره‌ی کودکی
کاربرد: پرورش تخیل، ایجاد حساسیت نسبت به حیوانات و محیط زندگی

جوجه‌تیغی
نویسنده: زکریا تامر
مترجم: رحیم فروغی
ناشر: نشر چشمه (کتاب ونوشه)
78 صفحه
2400 تومان

· 5 تیر، 1394

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *