چه کسی لاک‌پشت‌ها را به پرواز درآورد؟

معصومه انصاریان: سال  ۱۳۸۴ بود. دولت نهم با وعده و وعیدهای بسیار روی کار آمده بود. گرچه برخی به آن وعده‌ها دلخوش بودند اما در عمل مسیر دیگری طی شد. عرصه فرهنگ و مطبوعات هم بی‌نصیب نماند. کتاب ماه کودک و نوجوان در آستانه انتشار صدمین شماره‌اش بود که سردبیرش را عوض کردند. جلسات منظم ماهانه هیات تحریریه، نشست‌های تخصصی و نشست‌های نقد کتاب مخاطبان کودک و نوجوان یکی پس از دیگری تعطیل شد. وضعیت غم‌انگیزی بود. با یک تغییر مدیریتی یکباره همه چیز از هم پاشید. گویی خزان عرصه ادب و فرهنگ در رسیده بود. به عنوان یکی از اعضای تحریریه آن روز هرگز گمان نمی‌کردم از دل آن خزان و از هم‌پاشیدگی تاسف‌بار دلسردکننده، بهاری در رسد و جایزه ادبی سر برآورد. لابد آنها که سازماندهی تولید یک نشریه تخصصی را بر هم زده بودند انتظاری جز یاس و انفعال نیروهای فعال نشریه را نداشتند اما نه کسی دچار یاس شد و نه کسی با کتاب کودک و نوجوان قهر کرد. همیشه چنین بوده، کسانی می‌آیند برای ویران کردن و کسانی برای ساختن. جایزه لاک‌پشت پرنده به همت سردبیر کتاب ماه کودک و نوجوان شکل گرفت. روزی که به جمع داوران جایزه لاک‌پشت پرنده دعوت شدم تصور نمی‌کردم پس از سه سال لاک‌پشت پرنده این چنین مورد استقبال جامعه قرار بگیرد. قصه تاسیس جایزه لاک‌پشت پرنده را که قطعاً برای دریافت مجوز و راه‌اندازی‌اش زحمت‌های بسیار کشیده شده، باید از زبان صاحبان اصلی آن شنید. آن روز که دکتر مهدی حجوانی تلفنی خبر دریافت امتیازش را داد روز مبارکی بود. اتفاق مهمی در عرصه ادبیات کودک کشور رخ داده بود. نهادی مستقل پا گرفته بود. سال نخست فعالیت نقدها بسیار بود. نقدها را را شنیدیم و از منتقدان تشکر کردیم. لاک‌پشت پرنده، محصول اراده جمعی نویسندگانی است که مساله مشترک‌شان اعتلای ادبیات کودک و نوجوان این سرزمین است و جمع‌بندی مشترک‌شان این است که هنر و ادبیات نباید دولتی باشد. تجربه از هم پاشیدن جمع تحریریه کتاب ماه کودک و نوجوان یکی از سنگ نشانه‌هاست و توفیق جایزه لاک‌پشت پرنده دلیل دیگری است. خوشبختانه، امروز جوایز ادبی زیادی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان در کشور وجود دارند و فعال هستند. اما تا آنجا که من خبر دارم جایزه لاک‌پشت پرنده تنها جایزه ادبی شناسنامه‌داری است که معیارهایش را مدون و منتشر کرده است، اسامی داورهایش را معرفی می‌کند و فهرست برگزیده‌هایش را به صورت فصلی منتشر می‌کند و به مخاطب عرضه می‌کند. درباره کتاب‌های فهرست یادداشت می‌نویسد و تلاش می‌کند با مخاطبان ارتباط برقرار کند. فهرست لاک‌پشت پرنده و یادداشت کتاب‌های برگزیده به پدرها و مادرها یا کسان دیگری که می‌خواهند بر اساس فهرست لاک‌پشت پرنده برای بچه‌ها کتاب بخرند، کمک می‌کند آگاهی دقیق‌تری از محتوا و کاربرد کتاب‌ها پیدا کنند.
گزارش فصلی وضعیت کتاب‌های کودک و نوجوان یکی دیگر از فعالیت‌های لاک‌پشت پرنده است. در این گزارش مسائل و مشکلات و کاستی‌های کتاب کودک و نوجوان فصل به فصل در نشریه پژوهشنامه منعکس می‌شود. این گزارش حاوی اطلاعات ارزشمندی برای پدیدآورندگان و ناشران کتاب کودک و نوجوان است. توجه به آن می‌تواند به برطرف کردن ضعف‌ها و کاستی‌های موجود کتاب کودک و نوجوان کمک کند و ضامن کیفیت کتاب کودک و نوجوان و رونق اقتصاد نشر بشود و سرانجام در خدمت توسعه و پیشرفت ادبیات کودک و نوجوان قرار بگیرد.

این یادداشت در پرونده‌ی جایزه‌ی ادبی کودکان (هفته‌نامه‌ی تجارت، شماره‌ی ۱۳۷، ۱۳ تیر ۱۳۹۴) منتشر شده است.

· 24 مرداد، 1394

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *