معجون ترس و خنده

مجموعه‌ی کتاب‌های طبیعت ترسناک مجموعه‌ای مصور و غیرداستانی است که به رویدادهای مختلف طبیعت می‌پردازد و می‌کوشد، با زبان طنز، اطلاعات جغرافیایی و آب‌وهوایی سودمندی در اختیار مخاطب بگذارد. در هر جلد از این کتاب‌ها یکی از رویدادهای طبیعی و جغرافیایی حادثه‌آفرین یا خطرناک انتخاب شده‌اند و داستان‌ها و اطلاعات جذابی در مورد آنها در کتاب جمع‌آوری شده است. این کتاب‌ها زبانی طنزآمیز و تصاویری رنگی دارند. تصویرهای کتاب هم مثل زبان کتاب طنزآمیز و شبیه کاریکاتورهای دنباله‌دار مجلات هستند. ضرورتی ندارد که خواننده این کتاب‌ها را از سر تا ته، یک‌دفعه، بخواند. اطلاعات و داستان‌های بسیار کوتاه کتاب به خواننده اجازه می‌دهند که هر لحظه خواندن خود را متوقف کند و بار دیگر خواندن کتاب را، از همان‌جا، ادامه بدهد. در نهایت اینکه، هر یک از این کتاب‌ها شبیه یک مجموعه کاریکاتور سرگرم‌کننده هستند که در عین حال می‌خواهند اطلاعاتی واقعی درباره‌ی یک رویداد طبیعی به خواننده بدهند. امروزه…

بهانه‌های دوستی

اختلاف بین بزرگ‌ترها و کوچک‌ترها یک امر طبیعی است. در بسیاری موارد این اختلاف‌ها دردسرساز می‌شود و در بعضی موارد هم می‌شود بهانه‌ی دوستی. اینکه چگونه می‌شود یک رابطه‌ی به‌هم‌ریخته را دوباره سر و سامان داد و، بیشتر از آن، به یک رابطه‌ی دوستانه و لذت‌بخش تبدیلش کرد، موضوعی است که می‌توانید چم‌وخم آن را در داستانک‌های سین سینا کارآگاه میشود پیدا کنید. در این کتاب، دنیای بزرگ‌ترها و کوچک‌ترها به هم نزدیک ونزدیک‌تر و فاصله‌های دردسرساز کم و کم‌ترمی‌شود. سین سینا گارآگاه می‌شود دوازده داستان کوتاه دارد. شخصیت اصلی همه‌ی داستان‌ها سینا است. داستان‌ها در خانه‌ی دایی بهروز، در همسایگی حاج آقا غلامی پیر، اتفاق می‌افتد. هر داستانک یک آغاز جذاب دارد؛ یک در زیبا که دست خواننده را می‌گیرد و می‌کشاند توی داستان. هر داستان با یک خطا و اشتباه دردسرساز کودکانه آغازمی‌شود ـ از آنها که بیشتر بچه‌ها مرتکب می‌شوند. نویسنده، با زبان طنز، خیلی ساده و…

حکایت‌های دخترک خیال‌باف عرب

در میانه‌ی دهه‌ی شصت انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کتابی منتشر کرد با نام درسی برای گنجشک که نوشته‌ی زکریا تامر بود و مصطفی رحماندوست آن را به شعر ترجمه کرده بود. این شعر ساده و زیبا بسیار دل‌نشین و مورد پسند کودکان بود، برای همین، درسی برای گنجشک تا میانه‌ی دهه‌ی هفتاد به نه چاپ رسید. حالا اثر دیگری از این نویسنده‌ی عرب با عنوان داستان‌های رِندا منتشر شده است و حکایت‌های این کتاب هم مانند درسی برای گنجشک ساده و زیباست. می‌گویم حکایت، چون که داستان‌های رِندا واقعاً داستان نیستند و نویسنده فقط لحظه‌ای خاص را تصویر کرده است. عنوانِ کتاب هم سلیقه‌ی مترجمِ آن، رحیم فروغی، است. آقای فروغی حکایت‌های رِندا را از کتاب ببرها در روز دهم انتخاب و ترجمه کرده است. این کتاب شاملِ 39 حکایت است که با محوریّتِ دخترکی خیال‌باف، به نام رِندا، روایت می‌شود. جدا از عنصر خیال، نویسنده از…

تنهایی پدر و دختر در کنار استقلال

پوکا پدر 6 دست و پای مین است که هیچ‌وقت با هم دعوای‌شان نمی‌شود، اما دچار اختلاف‌هایی می‌شوند. نبود مادر در حل مسایل پیش آمده مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما در نهایت موجب استقلال بیشتر و بیشتر این دختر کوچک می شود. این مجموعه، در 5 جلد، موقعیت‌های متفاوتی را در برابر خواننده‌ی خردسالش قرار می‌دهد و تجربه‌ی فضاها و آدم‌های متفاوتی را مطرح می‌کند. شاید مهم‌ترین ویژگی این مجموعه، همان‌طور که در بیانیه‌ی آسترید لیندگرن به آن اشاره شده، تبدیل ناتوانی‌هایی به توانایی و پیشرفت است. این اتفاق منحصر به مین نیست و هر کسی در این داستان‌ها ظاهر می‌شود راه حلی برای مسئله‌ی خود، به تنهایی یا همراه این پدر و دختر، پیدا می‌کند. این مهمان می‌تواند یک کک کوچک باشد که در موزه گم شده یا یک عنکبوت که در خانه‌اش بیمار افتاده است. با اینکه شخصیت‌های داستان حشره هستند، حس هم‌دلی و انسانیت در آن به چشم…

کشف شادی‌های کوچک در زندگی

مهم‌ترین ویژگی نویسندگی نورتون جاستر در پنجره‌ی سلام و خداحافظی این است که روایت او از زندگی خیلی شاد و آرام است. ماجرای این قصّه درباره‌ی دختربچّه‌ی کوچولویی‌ است که هر صبح، تا عصر که پدر و مادرش از سر کار برمی‌گردند، به منزل پدربزرگ و مادربزرگش می‌رود. او در این کتاب ماجراهای یک روز از زندگی‌اش را برای خواننده تعریف می‌کند؛ ماجراهای ساده‌ای که خیلی معمولی‌اند؛ مگر ماجرای پنجره‌ی آشپز‌خانه‌ی پدربزرگ و مادربزرگ، یعنی پنجره‌ی سلام و خداحافظی. درست است که این پنجره هم ظاهراً یک پنجره‌ی معمولی است، امّا در واقع این‌طور نیست. چه‌طور؟ ویژگی خاص این پنجره هم مدیون خیال‌پردازی آقای نویسنده است که توصیف‌هایش از فضای تکراری آشپزخانه را خیلی جدید و خاص جلوه می‌دهد. ماجرای اصلی قصّه کشف شادی‌های کوچک زندگی توسط قهرمان کودک آن است و مهم‌ترین کشمکش آن درگیری قهرمان قصّه با خودش است که وقتی از خانه‌ی پدربزرگ و مادربزرگش می‌رود دچار…

سفر کوتاه روزنامه‌ای

یک سفر به دوران گذشته. این بار کمی متفاوت تر، کمی هم نزدیک‌تر؛ همین دویست سال پیش، حدود سال 1253 هجری قمری، گشت‌وگذار از دارالخلافه‌ی تهران تا لندن. قرار است تاریخ انتشار روزنامه و نحوه‌ی برخورد با آن بیان شود: کاری که میرزاصالح شیرازی انجام داد، روزنامه‌ای که در دربار چاپ می‌شد و حتی نام هم نداشت و به آن «کاغذ اخبار» می‌گفتند. دوصفحه‌ی بزرگ با تصویر شیر و خورشید و شمشیر (همان نشان رسمی ایران) و ستون‌های اخبارشهر، اخبار ممالمک غربیه و ممالک شرقیه؛ در زمان عباسمیرزا و به‌وسیله‌ی یکی از شاگردانی که از فرنگ برگشته بود. لیلی فرهادپور، نویسنده‌ی کتاب، از روزنامه‌نگاران قدیمی است. او برای اینکه داستان چاپ و انتشار روزنامه را بگوید روایت تاریخی را داستانی کرده است: داستان و اطلاعات لازم، همراه با عکس و تصویرسازی. سعی شده تا از نثر و کلمات قدیمی هم استفاده شود، اما هیچ نگرانی برای خواننده‌ی نوجوان وجود ندارد،…

از علم زیست‌شناسی تا شناخت زندگی

بدن من یک کتاب علمی، با تصاویر رنگی، است که می‌خواهد کودکان و نوجوانان را با عناصر مختلف بدن آشنا کند و از این طریق به آنها نشان بدهد که هر انسانی با انسان‌های دیگر متفاوت است. رابرت وینستون، پزشک، محقق، و استاد انگلیسی دانشگاه، به خاطر فعالیت‌های اجتماعی، در کشور خود چهره‌ای شناخته شده است. او همواره تلاش کرده است تا علم زیست‌شناسی و پزشکی را از موقعیت خشک و غیرقابل فهم یک علم دانشگاهی بیرون آورد و همه‌ی مردم را با نتایج نوین این علوم آشنا سازد. او، علاوه بر نوشتن کتاب، به سخنرانی، اجرای برنامه‌های رسانه‌ای، و حرکت‌های مدنی آگاهی‌بخش علاقه‌مند است و این کتاب تنها کتابی است که رابرت ویسنتون برای کودکان و نوجوانان نوشته. این کتاب تصاویر رنگی متعددی دارد که بیشتر آنها عکس‌هایی هستند که برای فهم بهتر مطلب به متن اضافه شده‌اند. در این کتاب مخاطب ابتدا با مواد و عناصر تشکیل‌دهنده‌ی بدن…

تنوع زندگی

از چه زمانی زندگی بر روی زمین آغاز شد؟ زندگی بر روی زمین از 5/2 میلیارد سال پیش آغاز شد. نه تنها آن زمان از انسان خبری نبود، بلکه میلیون‌ها میلیون سال پس از آن هم خبری نبود. می‌توانی باور کنی که شاید فقط حدود 100 هزار سال باشد که انسان امروزی بر روی زمین گام بر‌می‌دارد؟ روی زمین زندگی در همه جا در جریان است. در ژرفنای اقیانوس‌ها، بر بلندای کوه‌ها و در غارهای پنهان، در سرمای قطب، در جنگل‌های بارانی، در بیابان‌های گرم و خشک، در مرتع‌ها، و حتی در باغچه‌های مینیاتوری پشت پنجره‌های خانه‌ها در شهرها. در این کتاب انواع زیستگاه‌های موجود در روی سیاره‌ی زمین، موجودات شاخص و پوشش گیاهی آنها، مختصر و مفید، توصیف شده‌اند: تحت عنوان‌های خلاق جداگانه، که کنجکاوی مخاطب را برمی‌انگیزند و همراه با تصاویر دیدنی. در هر بخش یک پرسش تفکربرانگیز دیده می‌شود که ابتکار بسیار جالبی است و پاسخ مخاطب…

راندن ابرهای مزاحم

دخترکوچولو بیدار شد و فریاد زد: آخ جون! صبح شده! او خیلی خوشحال است، چون امروز روز جشن است. مدرسه می‌خواهد جشنی برپا کند. او از رختخواب بیرون می‌پرد و پنجره را باز می‌کند. وای، یک تکه ابر سفید کوچولو دارد او را نگاه می‌کند. دخترک فریاد می‌زند: «برو! از این جا برو!» او می‌خواهد ابر را از آن‌جا دور کند. نباید امروز حتی یک قطره باران بیاید. دخترک، با تمام قدرتش، فوت می‌کند تا ابر ناپدید شود، اما ابر بزرگ‌تر و بزرگ‌تر می‌شود؛ به اندازه‌ی تخم شترمرغ. دخترک آن قدر فوت می‌کند که تخم می‌شکند و از داخل آن یک مارمولک بیرون می‌آید، اما مارمولک به یک سوسمار بزرگ تیز دندان تبدیل می‌شود! حدس می‌زنی دخترکوچولو می‌تواند ابر را از آنجا دور کند یا باران می‌بارد؟ ویژگی کتاب تخیل دخترک است در بیرون راندن ابر از آسمان جشن و توانایی تصویرگر در به تصویر درآوردن تخیل. تصویرگر برای تصویرسازی…

تجسم آینده

حتی تصور این که کسی خواننده‌ی آخرین کتاب دنیا باشد به اندازه‌ی کافی جالب است. دوست دارید بدانید چه اتفاقی افتاده که تمام کتاب‌ها از بین رفته‌اند و، طبق نظر نویسنده، حداقل هزارسال از وجود آخرین کتاب گذشته است؟ اگر کمی به داستان‌های علمی ـ تخیلی و سینما علاقمند باشید، شاید یاد فیلم فارنهایت 451 فرانسوا تروفو بیفتید که تمام کتاب‌ها را در این دما می‌سوزاندند. اما این بار اتفاق دیگری افتاده است. دیگر زمانی رسیده که کتاب خواندن کار سطح پایینی است؛ تکنولوژی آن قدر پیشرفت کرده، آن‌قدر «ذهن‌نما» وجود دارد، آن قدر دیدن تصاویر سه بعدی جذاب‌تر است، که کسی وقتش را صرف خواندن کتاب نمی‌کند، مگر مانند راوی داستان «غشی» باشد؛ کسی که اگر از این ذهن‌نماها نصب کند از حال می رود. این شروع کتابی است به نام آخرین کتاب دنیا، که ناخودآگاه مخاطب را در یک موقعیت متفاوت قرار می‌دهد: تصور آینده: آینده‌ای که چندان…