دو برادر و هزار دردسر

پیتر نام قهرمان رمان جودی بلوم است. می‌پرسید پس فاج کیست؟ فاج برادر کوچک‌تر پیتر است. می‌توان گفت او یکی از محبوب‌ترین و به یادماندنی‌ترین شخصیت‌های فرعی در داستان است. واقعاً؟ بله، واقعاً. فاج از آن پسرهای چهار ساله‌ای است که آدم و عالم از دست شیطنت‌هایش آسایش ندارند، ولی خیلی شیرین و دوست‌داشتنی است، درست مثل اسمش. بله، فاج. فاج اسم نوعی شکلات است؛ شاید برای همین است که خانم بلوم عنوانِ کتابش را به او اختصاص داده. البته، پیتر نظرِ دیگری دارد. او از خراب‌کاری‌های فاج خسته شده است، خسته‌ی خسته؛ آن‌قدر که وقتی پدر و مادرش خبر می‌دهند «ما داریم بچه‌دار می‌شیم» خیلی عصبانی می‌شود. چرا؟ برای این که او نمی‌تواند دوباره یک فاج دیگر را تحمل کند، یک بچه‌ی کوچک دیگر. همیشه این‌طوری نیست که فقط بچه‌های کوچولو از سر حسادت با خواهر یا برادر نوزادشان مشکل داشته باشند، گاهی هم دخترها و پسرهای نوجوان نمی‌توانند…

سلام دوباره بر شهسوار کلاسیک ادبیات جهان

می‌گویند آثار کلاسیک ادبیات جهان تمامی ندارند، یعنی، در طول سال‌ها و دهه‌ها، این آثار معانی و زوایای جدیدی پیدا می‌کنند که باز می‌توان آن‌ها را خواند و بازخوانی کرد. به همین دلیل هم، از این دسته آثار نسخه‌های مختلف و روایت‌های گوناگونی وجود دارد که هر یک از آن‌ها در واقع بخشی از معانی مضمر در این آثار را برجسته می‌سازند. شاهکار سروانتس، دن کیشوت و نیز این بازنویسی دوست‌داشتنی، روان و خواندنی از این اثر نیز، از این قاعده مستثنی نیستند. جیمز بالدوین تلاش کرده است دن‌کیشوت را، با حذف تطویل‌های نامناسب برای نوجوان و نیز آسان کردن برخی از مضامین و گره‌های پیچیده‌ی داستان، به اثری دوست‌داشتنی و خواندنی برای آن‌ها تبدیل کند. خواندن حتی 20 صفحه از این کتاب 250 صفحه‌ای می‌تواند هر کسی را به این قضاوت برساند که بالدوین در این کار موفق بوده است. آشنایی نوجوانان ما با آثار بزرگی هم‌چون دن ‌کیشوت…

جای خالی دوست

دوست تا همیشه قصه‌ی یک دوستی عمیق نوجوانانه است، در سنی که هر کسی به دنبال شناختن خود است و دوست‌ها کم‌کم تبدیل به مهم‌ترین شخصیت‌های زندگی می‌شوند؛ به‌خصوص اگر کسی مثل جید در خانه تنها باشد و همه‌ی خوشی‌هایش را با نزدیک‌ترین دوستش، ویکی، تجربه کرده باشد. اما انگار ویکی آن قدرها هم دوست خوبی نیست. او جید را با یک عالمه غصه و دلتنگی، هم در خانه و هم در مدرسه، تنها می‌گذارد و می‌رود. حالا جید باید در تنهایی وارد دنیایی شود که تا به حال با ویکی تجربه کرده است. وقتی دوستی می‌رود، می‌میرد، یا از آدم جدا می‌شود، مرحله‌ی سختی آغاز می‌گردد. وقتی که مثل جید نمی‌خواهی هیچ‌وقت او را از زندگی‌ات پاک کنی و مدام در خیالت پرسه می‌زند، او را همه‌جا می‌بینی و هیچ‌وقت رهایت نمی‌کند. این موقعیت، به‌خصوص وقتی در دوره‌ی نوجوانی اتفاق بیفتد، می‌تواند همه‌ی زندگی آدم را تحت تأثیر قرار…

پریدن در دنیای عجیب با کلمه

در این کتاب، که در سال 2000، به انتخاب فیونا واترز جمع‌آوری شده، 20 داستان از نویسنده‌های مشهور کودک و نوجوان، از مارگرت ماهی تا آن فاین و… آمده است. این داستان‌ها با شعار خواندن در 5 دقیقه انتخاب شده‌اند و مجموعه‌ای متنوع از دانستی‌ها و آداب و اصول زندگی، همراه با نگاه خلاقانه، هستند. در کتاب، گاهی ماجرای داستان اتفاقی است منحصر به فرد، مانند ریپ ون وینکل، که ماجرای آدم تنبل و مهربانی است که از خانه خارج می‌شود و به خوابی طولانی فرو می‌رود؛ گاهی مجموعه‌ی مهربانی و تخیل کنار هم است، مانند زنی که پروانه پرورش می‌داد؛ گاهی این داستان‌ها تلفیق عقل و اتفاق هستند، مانند خرسی که دوست داشت آدم‌ها را بغل کند؛ یا برگرفته از افسانه‌های قدیم با روایت جدیدند، مانند سنگ سوپ. گاهی داستان‌های مجموعه، هنگامی که از تخیل وام می‌گیرند و روش مقابله با مشکل را هم یاد می‌دهند، مانند شکار. شاید…

قدم زدن در دنیای شیرین قصه‌های کوتاه

برای بچه‌هایی که هنوز کتاب خواندن به تنهایی برای‌شان لذت چندانی ندارد و به مرحله‌ی خوره‌ی کتاب بودن نرسیده‌اند، شاید بهترین نوع کتاب داستان کوتاه باشد. وقتی این بچه‌ها، در هر بار کتاب خواندن و پس از گذشتن تنها چند صفحه، یک قصه‌ی خوب بخوانند یا بشنوند و درگیر داستان‌های طولانی دنباله‌دار نشوند، دیگر کتاب خواندن برای‌شان کاری کشدار و طولانی به نظر نخواهد رسید. قصه‌های بامزه مجموعه‌ای است که با این ویژگی می‌تواند جایی، هر چند کم، در دنیای پر از سرگرمی‌های دیگر پیدا کند. در این مجموعه‌ی دو جلدی، قصه‌هایی انتخاب شده‌اند که پس‌زمینه‌ی طنز دارند و کتاب خواندن را برای کودک به کاری شیرین و بامزه تبدیل می‌کنند. بیش‌تر این قصه‌ها از تخیلات شیرین و بی‌حد و مرز کودک می‌گویند و آن را به‌عنوان مهم‌ترین و جالب‌ترین ویژگی کودک می‌پذیرند. پذیرش دنیای خیالی کودک راهی است برای نزدیک‌تر شدن به او و راه باز کردن به دنیایی…

ورود آدم‌های عادی به منطقه‌ی دوست‌داشتن

از همان جمله‌ی اول کتاب است که ماجرا آغاز می‌شود. وقتی پدر و مادر آندریا از هم جدا می‌شوند، نمی‌دانند با او چه کار کنند. داستان از زبان آندریاست. او تمام احساساتش را نسبت به محیط اطرافش، صحبت‌هایی که با او می‌شود، و رفتار بچگانه یا فراموش‌کارانه‌ای که با او می‌کنند، به‌طور مستقیم، بیان می‌کند. برای او، که در لحظاتی عصبانی است، حرف‌های مشاوری که قرار نیست چیزی را درست کند و فقط می‌تواند او را آرام کند هیچ فایده ندارد. برای او داشتن یک خانواده‌ی چهار نفری ـ رادیش، عروسک شانسش، را فراموش نمی‌کند ـ مهم است، اما او ناگزیر است تا روند زندگی‌اش را به شکل دیگری تغییر دهد. این فرآیند از بیرون به او تحمیل می‌شود. او باید در اتاق کیتی، کوچک‌ترین و لوس‌ترین دختر عمو بیل، یا همان شوهر مادرش، زندگی کند یا هنگامی که پیش پدرش است باید در کنار دو قلوهای همسر پدرش ـ…

خیال‌ها و واقعیت‌ها

دست‌هایت را بشوی! از چی می‌ترسی؟ ترس ندارد! دروغ؟ دروغ نگو! کودکان دیگر خسته شده‌اند از این پیام‌های تعلیمی بزرگ‌سالان. اما چه می‌شود کرد؟ آیا اجازه دهیم دست‌های‌شان کثیف بماند، چون از شستن دست خیلی بدشان می‌آید؟ آیا باید آن‌ها را رها کنیم تا در ترس خود غوطه‌ور شوند و هنگامی که دروغ گفتند به روی خودمان نیاوریم؟ تونی راس، نویسنده و تصویرگر، در متنی کوتاه، با تصاویری هنرمندانه، به خانه‌ی شما می‌آید. او به یقین می‌تواند با کودکان شما ارتباط برقرار کند و بر آنان تأثیر بگذارد. می‌دانید چرا؟ زیرا او با نگاهی کودکانه، نه بزرگ‌سالانه، به مسائل کودکان می‌پردازد. او کودکی بازیگوش است که در دنیای خیال واقعیت‌ها را به تصویر می‌کشد. کودکان با خواندن این داستان در دو موقعیت قرار می‌گیرند: خودشان را به جای کودک داستان قرار می‌دهند و از شیطنت‌هایی که او انجام می‌دهد لذت می‌برند. در بخش پایانی نیز، کودک، بدون حضور کودک داستان…

زنگ قصه

این مجموعه‌ی چهار جلدی را، وزارت آموزش و پرورش فرانسه، برای بچه‌هایی پیشنهاد کرده است که خواندن را تازه شروع کرده‌اند. هر جلد از این مجموعه دربرگیرنده‌ی یک داستان بلند است؛ داستان‌های ساده‌ای که می‌توان آن‌ها را در یک نشست خواند. می‌خوای با من دوست بشی؟ داستان دختری است که مدرسه‌اش را عوض کرده و سعی دارد دوست جدیدی پیدا کند. تلاش‌های ادویچ، برای پیدا کردن دوستی جدید، می‌تواند به مخاطب راه‌حل‌هایی برای کنار آمدن با وضعیت‌های متفاوت ارائه کند؛ علاوه بر این، به او در ساختن تصویری درست از مفهوم «دوست» و «دوستی» هم کمک می‌کند. واقعیت‌ها و دروغ‌ها هم، با زبانی طنزآمیز، نشان می‌دهد که گفتن یک دروغ کوچک به دنبال خود سلسله‌ای از دروغ‌ها را همراه می‌آورد: همان‌طور که برای کلاریس، قهرمان کتاب، دردسر ایجاد می‌شود. استفاده از طنز، برای پیشبرد داستان، آن را از شعارزدگی دور کرده است. جعبه‌ی گریه و جعبه‌ی کتاب‌های به‌دردنخور دو جلد…

راز خانه به دوش

کلویی دختر نوجوان خیال‌پردازی است. او دوست دارد از زندگی پیرمرد خانه‌به‌دوشی که در پارک زندگی می‌کند سر دربیاورد. این کنجکاوی داستان آقای بوگندو را پیش می‌برد؛ داستان شکل گرفتن دوستی بین مردی که بارزترین ویژگی‌اش بوی گند است و دختری که یک مادر وسواسی دارد. مادر کلویی نامزد نمایندگی مجلس شده و اگر بفهمد دخترش یک خانه‌به‌دوش را با خودش به خانه آورده و او را در انباری پنهان کرده است قشقرق به پا می‌کند! شاید فضای این کتاب، در نگاه اول، خواننده را به یاد داستان‌های رولد دال بیندازد؛ مخصوصاً این‌که تصویرگر این کتاب هم کوئنتین بلیک است. شاید شخصیت‌پردازی‌های اغراق شده و فضای شوخ و شنگ کتاب هم در این یادآوری بی‌تأثیر نباشد. آقای بوگندو داستان خوش‌خوانی است، سریع جلو می‌رود و خواننده را با خودش به دنیای داستان می‌برد. خواننده هم، همراه کلویی، کنجکاو می‌شود تا از راز زندگی آقای بوگندو سر دربیاورد، از دست مادر…