شجاعت و پرخوری در ساحل

از‌‌ همان صفحه‌ی اول کتاب، در دل ماجراییم. صفحه‌ی اول کتاب برگ اول دفتر خاطرات تیم است. تیم می‌خواهد همراه پدر و مادر و دوستش بیسکوتیز به شهر ساحلی لن پیس تیل برود. تیم، پسربچه‌ی لاغر داستان، به راحتی احساساتش را بیان می‌کند: اینکه از خرید خوشش می‌آید و گاهی برای پدرش نگران می‌شود. او از فکرهای بکر پدرش چندان دلخوشی ندارد، اما این بار ماجرا برایش جالب است، زیرا قرار است دوستش همراهشان بیاید. نویسنده از زبان تیم جزییات زیادی را تشریح کرده است و این شاید برای خواننده‌ی بزرگسال نیز جالب باشد. اما کمی که از فصل اول می‌گذرد، درمی‌یابیم که هر فصل با برگه‌های خاطرات این دو پسربچه آغاز می‌شود که در واقع پیش‌درآمد اتفاقی است که بعد‌تر می‌افتد. همراهی دو پسربچه، با تفاوت‌های زیاد، یکی از عوامل جذابیت کتاب است؛ مثلاً یکی مدام دهانش پر است و چیزی می‌خورد، دیگری بدغذاست. این تنها تفاوت‌های دو پسر…

راز خانه به دوش

کلویی دختر نوجوان خیال‌پردازی است. او دوست دارد از زندگی پیرمرد خانه‌به‌دوشی که در پارک زندگی می‌کند سر دربیاورد. این کنجکاوی داستان آقای بوگندو را پیش می‌برد؛ داستان شکل گرفتن دوستی بین مردی که بارزترین ویژگی‌اش بوی گند است و دختری که یک مادر وسواسی دارد. مادر کلویی نامزد نمایندگی مجلس شده و اگر بفهمد دخترش یک خانه‌به‌دوش را با خودش به خانه آورده و او را در انباری پنهان کرده است قشقرق به پا می‌کند! شاید فضای این کتاب، در نگاه اول، خواننده را به یاد داستان‌های رولد دال بیندازد؛ مخصوصاً این‌که تصویرگر این کتاب هم کوئنتین بلیک است. شاید شخصیت‌پردازی‌های اغراق شده و فضای شوخ و شنگ کتاب هم در این یادآوری بی‌تأثیر نباشد. آقای بوگندو داستان خوش‌خوانی است، سریع جلو می‌رود و خواننده را با خودش به دنیای داستان می‌برد. خواننده هم، همراه کلویی، کنجکاو می‌شود تا از راز زندگی آقای بوگندو سر دربیاورد، از دست مادر…

بیانِ تازه‌ای از تنهایی‌های درونیِ نوجوانی

شگفت‌زده را برایان سلزنیک نوشته و رضی هیرمندی ترجمه کرده است. قبل‌تر از این دو اسم کتاب دیگری را هم در فهرست لاک‌پشت پرنده معرفی کرده بودیم، اختراع هوگو کابره. در شگفت‌زده نیز شاهدِ تجربه‌ی تازه و جذابی هستیم که ناشی از شهامت و خلاقیت آقای سلزیک است. آخر او برای روایتِ داستانی که در ذهن داشته از رویکردی ابتکاری استفاده کرده و بخشی از ماجرای قهرمان‌هایش را در قالب تصویر و بخشی دیگر را در قالب متن تعریف می‌کند. مترجمِ کتاب این شیوه را «سینما رمان» نام‌گذاری کرده است؛ شاید برای این‌که وقتی خواننده کتاب را دست می‌گیرد انگار در حالِ تماشای یک فیلم سینمایی است. در «شگفت‌زده» با پسری نوجوان آشنا می‌شویم، به نام بن، که یک از گوش ناشنواست و مادرش را به تازگی از دست داده و بعد از این همه وقت باخبر شده که پدری هم دارد. رمان با این آگاهی شروع می‌شود و با…

تنها در هفت ساعت!

میشائیل انده برای مخاطبان پیگیر ادبیات کودک و نوجوان نام آشنایی است. جادوگرانی که خودشان را جادو کردند رمانی فانتزی است که تنها در هفت ساعت اتفاق می‌افتد. این رمان چهار شخصیت دارد: دو جادوگر بدجنس، که سعی در نابودی کره‌ی زمین و پراکنده کردن شر دارند و یک کلاغ و یک گربه، که می‌خواهند با این دو جادوگر مبارزه کنند. دیوانه‌سرِ جادوگر و خاله‌اش از قراردادی که برای انجام کارهای شرورانه و نابودی کره‌ی زمین بسته‌اند عقب هستند. این رمان داستان تلاش‌های این دو برای ساختن معجونی است که با خوردن آن، در شب سال نو، آرزوی‌شان را برآورده کند؛ کلاغ و گربه هم مأمورند که جلوی این جادوگران را بگیرند. نام هر فصل کتاب یک ساعت است و اتفاقی را بیان می‌کند که در آن زمان رخ می‌دهد. این خط داستانی ساده، به دلیل شخصیت‌پردازی دقیق نویسنده، با جذابیت پیش می‌رود. یک گربه‌ی چاق و تنبل، که عاشق…

پرواز بر بلندای دیوار آهنین صفر و یک

می‌گویند نوجوانی دورانی است که فرد در آن، از طریق جامعه‌پذیری، از دنیای کودکی کنده و به دنیای بزرگ‌سالان وارد می‌شود. به همین دلیل نیز، آن‌چه فرد در دوران کودکی کسب کرده و ویژگی‌ها و امتیازهایی که به لحاظ شخصی از آن‌ها برخوردار بوده، با گذشتن از این دوره، یا مجوز ورود به زندگی بزرگ‌سالانه‌ی او را می‌گیرند و یا به‌عنوان ویژگی‌ای کودکانه کنار گذاشته می‌شوند و عملاً در گذر زمان مدفون می‌گردند. آخر بازی رمانی است که به نوجوان کمک می‌کند شکل ویژه‌ی تخیل خود را بازشناسی کند. استفاده از الگوی بازی‌های کامپیوتری و به جریان انداختن شکل ظریف و ویژه‌ای از تخیل هنرمندانه در این بستر مهم‌ترین ویژگی این رمان است. این تخیل هنرمندانه، که سرچشمه‌اش ماجراجویی‌های رایانه‌ایِ قهرمان داستان ـ آراز اقبالی ـ است، قصه و مخاطبش را به هزارتویی می‌برد، پر از صحنه‌های هیجان‌انگیز، اتفاقات پیش‌بینی‌ناپذیر و ماجراهای لذت‌بخشی که ایرانی بودن نویسنده‌ی آن لذت خواندن‌شان…

همزیستی مسالمت‌آمیز جادوگران و بقیه

«روی زمین، همه حق دارند بنالند. مردها، زن‌ها، جوان‌ها، پیرها، حتی حیوان‌ها هم می‌نالند. از زیادی عشق، از بی‌عشقی، از خانواده، از تنهایی، از کار، از دل‌تنگی، از گذر زمان، از وضع آب و هوا… و این‌گونه دنیا نق می‌زند.» این‌ها گفته‌های اورسول، مادرِ ورت است؛ مادری که جادوگر است، ولی نه کلاه نوک تیز سرش می‌گذارد، نه در قلعه زندگی می‌کند، نه خال گوشتی دارد. تنها مشکلش هم این است که دخترش، با وجود استعداد فراوان، چندان روی خوشی به حرفه‌ی او ـ جادوگری ـ نشان نمی‌دهد. ورت؛ دختری که دوست نداشت جادوگر شود داستان خانواده‌ای عجیب و غریب است که در آن جادوگری از مادران به دختران به ارث می‌رسد و مردان محرم رمز و رازهای‌شان نیستند؛ هر چند از مردها چهره‌ی بدی هم ارائه نمی‌دهد. ورت دختری است که باید میراث‌دار جادوگری باشد، ولی دوست ندارد. تا دل‌تان بخواهد استعداد دارد، شیرین‌کاری می‌کند، کارهای عجیب و غریب…

Lakposht-NO-18

زن، وطن و جنگ

جنگ می‌شود یا نه؟ یکی از پرسش‌هایی که همیشه در رسانه‌ها مطرح می‌شود، همین است. ما با این پرسش آشناییم و کتاب سه گانه «دختران کابلی» اگرچه درباره افغانستان است، اما بیشتر درباره همین پرسش است. ماجرای این سه گانه، از زبان پروانه آغاز می‌شود. دختری ۱۱ ساله که آن‌قدر ریزه می‌زه است که می‌تواند در یک شال، به عنوان عصای پدر بی‌پسرش از خانه خارج شود و در کنار او ساعت‌ها در بازار بنشنید تا پدر تحصیل کرده در انگلیسش، دربازار بنشیند، نامه بخواند و بنویسد. وقتی پدرش را دستگیر می‌کنند، خانواده تصمیم می‌گیرند که او در نقش یک پسر وارد بازار شود؛ با این حال او خوشبخت‌تر از دیگر اعضای خانواده‌اش است، چون حداقل اجازه دارد از خانه بیرون برود. اگر دبورا الیس، نویسنده کتاب، به این کشور و اردوگاه‌های پناهندگان سفر نمی‌کرد، داستان این قدر واقعی و دوست داشتنی از آب در نمی‌آمد. این کتاب در هر…

Lakposht-NO-11

افسانه‌های مردم

 «افسانه‌های ملل» مجموعه افسانه‌هایی است از پنج قاره که نشر پنجره آن را منتشر کرده است. در این مجموعه بیست جلدی، هر کتاب به افسانه‌های یک کشور اختصاص یافته است، کشورهایی از فرهنگ‌های مختلف. افسانه‌های مردم، سالیان دراز نسل به نسل گشته و به امروز رسیده است تا در داستان‌هایی کوتاه برای کودکان و نوجوانان روایت شود. شاید هدف از چاپ افسانه‌هایی این چنین، آشنایی با خلق و خو، خواسته‌ها، نگرش‌ها، ارزش‌ها و تمام آن چیزهایی است که سبب تفاوت مردمان سرزمین‌های گوناگون می‌شود؛ تفاوت‌هایی که منشاء اختلاف عقیده‌هاست و یا شباهت‌هایی که مردمان را به هم نزدیک می‌کند. شاید این تنها دلیلی نباشد که خواندن این افسانه‌ها را توجیه کند. کودک یا نوجوان بعد از خواندن هر افسانه، غرق در دنیایی می‌شود که پر از جذابیت است؛ جذابیت‌هایی رنگارنگ از سراسر جهان، با زندگی‌ها و طبیعت و زبان‌های مختلف. خواندن افسانه‌های مردم قطب شمال، سردی و تنهایی مردمانی را…

NO1-12

شرورترین دختر مدرسه

تعداد بچه‌هایی که عاشقانه منتظر رسیدن اولین روز کلاس اول دبستان هستند اندک است. کمتر بزرگ‌تری می‌تواند در اطرافش جمله‌ی «عاشق مدرسه رفتنم» را بشنود. انید بلایتون، نویسنده‌ی انگلیسی قرن بیستم، این بار شخصیتی آفریده است که مدرسه را کمی بیشتر از معمول دوست دارد. او در کتاب شرور‌ترین دختر مدرسه مبصر می‌شود ماجرای «الیزابت» را ادامه می‌دهد؛ دختری که در قسمت اول کتاب شرور‌ترین دختر مدرسه تقریباً همه‌ی کارهای خلاف مقررات مدرسه‌ی «وایتلیف» را انجام داده و سرانجام به آرامش رسیده بود. او منتظر است تا به مدرسه بازگردد و در نقش مبصرْ سال اولی‌ها را هدایت کند، اما قضیه با ورود «آرابلا» به خانه و بعد مدرسه کمی فرق می‌کند. آرابلا شبیه عروسک‌های تزیینی لباس می‌پوشد، رفتار شایسته‌ای دارد، و «ظرافت» و به قول نویسنده‌ی کتاب «حماقت» را همزمان دارد. او از فضای حاکم بر مدرسه دل خوشی ندارد و دوست دارد فضایی شایسته‌تر و خانمانه‌تر داشته باشد،…

NO1-11

دقیقه‌های حیاتی

دقیقه¬ها واحد نسبتاً کوچکی از زمان هستند، اما گاهی اوقات می¬توانند نقشی بسیار حیاتی در زندگی آدم-ها ایفا کنند؛ برای مثال شاید اگر زلزله¬ی بم یک دقیقه کمتر طول می¬کشید تعداد کمتری از آدم¬ها جانشان از دست می¬دادند. شاید هم اگر پدر و مادر رها یک دقیقه زودتر از خواب بیدار می¬شدند زنده می¬ماندند و آن وقت رها دیگر دختر مینو و سعید نمی¬شد. یک دختر بمی باقی می¬ماند و شاید یک روز در مسابقه‌های فینال شطرنج رقیبی از تهران را شکست می¬داد؛ اما ثانیه¬ها و دقایق کار خودشان را کردند و رها شد دختر مینو؛ مینویی که سالها این واقعیت را از او مخفی کرد و نمی¬دانست بالأخره روزی ناگزیر از مواجهه با واقعیت است؛ واقعیتی که دستمایه¬ی رمان حتی یک دقیقه کافی است شده و خواننده 192 صفحه را با اشتیاق می¬خواند تا ببیند سرانجام چطور این واقعیت بازگو می¬شود. هویت دغدغه¬ی همه¬ی آدم¬ها، به‌ویژه در سن نوجوانی،…