شجاعت و پرخوری در ساحل

از‌‌ همان صفحه‌ی اول کتاب، در دل ماجراییم. صفحه‌ی اول کتاب برگ اول دفتر خاطرات تیم است. تیم می‌خواهد همراه پدر و مادر و دوستش بیسکوتیز به شهر ساحلی لن پیس تیل برود. تیم، پسربچه‌ی لاغر داستان، به راحتی احساساتش را بیان می‌کند: اینکه از خرید خوشش می‌آید و گاهی برای پدرش نگران می‌شود. او از فکرهای بکر پدرش چندان دلخوشی ندارد، اما این بار ماجرا برایش جالب است، زیرا قرار است دوستش همراهشان بیاید. نویسنده از زبان تیم جزییات زیادی را تشریح کرده است و این شاید برای خواننده‌ی بزرگسال نیز جالب باشد. اما کمی که از فصل اول می‌گذرد، درمی‌یابیم که هر فصل با برگه‌های خاطرات این دو پسربچه آغاز می‌شود که در واقع پیش‌درآمد اتفاقی است که بعد‌تر می‌افتد. همراهی دو پسربچه، با تفاوت‌های زیاد، یکی از عوامل جذابیت کتاب است؛ مثلاً یکی مدام دهانش پر است و چیزی می‌خورد، دیگری بدغذاست. این تنها تفاوت‌های دو پسر…

راز خانه به دوش

کلویی دختر نوجوان خیال‌پردازی است. او دوست دارد از زندگی پیرمرد خانه‌به‌دوشی که در پارک زندگی می‌کند سر دربیاورد. این کنجکاوی داستان آقای بوگندو را پیش می‌برد؛ داستان شکل گرفتن دوستی بین مردی که بارزترین ویژگی‌اش بوی گند است و دختری که یک مادر وسواسی دارد. مادر کلویی نامزد نمایندگی مجلس شده و اگر بفهمد دخترش یک خانه‌به‌دوش را با خودش به خانه آورده و او را در انباری پنهان کرده است قشقرق به پا می‌کند! شاید فضای این کتاب، در نگاه اول، خواننده را به یاد داستان‌های رولد دال بیندازد؛ مخصوصاً این‌که تصویرگر این کتاب هم کوئنتین بلیک است. شاید شخصیت‌پردازی‌های اغراق شده و فضای شوخ و شنگ کتاب هم در این یادآوری بی‌تأثیر نباشد. آقای بوگندو داستان خوش‌خوانی است، سریع جلو می‌رود و خواننده را با خودش به دنیای داستان می‌برد. خواننده هم، همراه کلویی، کنجکاو می‌شود تا از راز زندگی آقای بوگندو سر دربیاورد، از دست مادر…

مثل یک تلنگر…

چه‌قدر طول می‌کشد تا تأثیر تلنگری که به شما زده می‌شود کاملاً از خاطرتان برود؟ به نظرم پاسخ این پرسش بستگی به این دارد که کجای شما تلنگر خورده باشد، در چه وضعیت ذهنی و روحی‌ای این تلنگر را خورده باشید، و بالاخره چه‌قدر این تلنگر توانسته باشد شما را تکان بدهد. اما بچه‌ها ـ منظورم کودکانی است که در نخستین دهه‌ی زندگی خود به سر می‌برند ـ ممکن است تلنگرهایی را تجربه کنند که تأثیرشان تا مدت‌ها، حتی شاید تا آخر عمر، باقی بماند. کتاب قصه‌های قورت‌دادنی در واقع مجموعه‌ای از قصه‌های بسیار بسیار کوتاه است که می‌خواهد چنین تلنگرهایی به ذهن و روح بچه‌ها بزند. این کتاب مجموعه حکایاتی است با مضامین شبه فلسفی، که گاه تنه به حکایت‌های سنتی خودمان می‌زنند و در حقیقت می‌خواهد نخستین رویارویی کودکان را با مفاهیم اصلی سبک زندگی ترتیب دهد. در این کتاب مضامینی مثل نوع‌دوستی، غرور، خودخواهی، مرگ، زندگی نیک…

یاد کودکی

کتاب جوجه‌تیغی مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه است. هر قصه انگار خاطره‌ای است از زمان کودکی، از سنین پیش از مدرسه، و از خانه و خانواده‌ی راوی. قصه‌ها کوتاهند: دو صفحه یا کمی بیش‌تر یا کم‌تر. خاطره‌ها پرماجرا نیستند: لحظه‌هایی هستند که در یاد راوی قصه مانده‌اند؛ صحنه‌هایی که در کنار هم حال و هوای کودکی را به تصویر می‌کشند. کودک با پدر، مادر، و برادرش در خانه‌ای زندگی می‌کند، اما انگار بیش‌تر با دیوارها، حیاط، و باغچه‌ی کوچکش، راه‌های خاکی بیرون خانه و محله آشناست، قواعدشان را می‌شناسد و در درون آن‌ها زندگی می‌کند. شهر داستان یکی از شهرهای بزرگ سوریه است. خانواده‌ی کتاب ثروتمند نیست، فقیر هم نیست؛ مثل خود شهر. فضای قصه برای ما آشناست. زکریا تامر، نویسنده‌ی بزرگ سوری، در این کتاب خود از کودکی شهرنشینان کشورهای اسلامی تصاویری صریح و واقعی نشان می‌دهد. کودک معصوم نیست؛ تامر از کودکانی واقعی حرف می‌زند، نه از وهمی که…

Lakposht-NO-9

پسر معمولی و قصه‌های عجیب یک خیابان

حتماً چیزی که یک کودک کنجکاو در اطرافش می‌بیند، با آن‌چه آدم‌های معمولی دیگر می‌بینند متفاوت است که یک خیابان معمولی، تبدیل به خیابانی عجیب با قصه‌ها و آدم‌های متفاوت می‌شود؛ آن هم از دید کودکی که خودش اصرار دارد: «من یک پسر معمولی هستم و توی یک خانهٔ معمولی با در و پنجره‌های معمولی زندگی می‌کنم.» این پسر تقریباً معمولی، جانی اسمیت، خیلی به دور و برش توجه می‌کند و هربار متوجه یک نکتهٔ عجیب در این خیابان می‌شود. جانی اسمیت یک مشکل دارد: دوچرخه‌اش کهنه است و یک راه حل دارد؛ باید برای دوچرخهٔ تازه پول جمع کند. راه حلی که او را برای پخش کردن روزنامه، راهی خیابانی می‌کند که هر کدام از ساکنانش داستان جالبی دارند. قدرت تخیل جانی و توجه او به مسائل جزئی، عجیب بودن ساکنان خیابان را پررنگ می‌کند و کنجکاوی جانی را برمی انگیزد تا به دنبال کشف قصه‌های تازه باشد. جانی…

Lakposht-NO-7

قدرت تصویر

برای چه کسی زندگی می‌کنی؟ خودت یا دیگران؟ کرمی را می‌شناسم که تصمیم گرفت برای شنیدن «صدآفرین گفتن» دیگران، هر کاری بکند. البته بیچاره کارهایی می‌کرد که به نفع دیگران هم بود؛ آتش جنگل را خاموش کرد، تونل طولانی از این سر شهر به آن سر ساخت، برج بلند ساخت و… راستی داشت یادم می‌رفت بعضی وقت‌ها هم که کاری نبود انجام بدهد تا صدآفرین بشنود، هر طوری بود یک کاری جور می‌کرد. یک روز که از کنار سد بزرگی می‌گذشت، با زحمت سوراخ کوچکی در سد ایجاد کرد. بعد همۀ تنش را باد کرد و خودش را توی سوراخ جا کرد و با صدای بلند فریاد زد تا همه فداکاری او را ببینند! او خودش را به آب و آتش می‌زد تا دیگران تأییدش کنند و حسابی هم معروف شده بود، اما یک روز دید که تنها و غمگین است! هیچ کس را ندارد! خیلی خسته است! یعنی یک…

Lakposht-NO-1

رنگین کمان خیال

فرض کنید کیفتان باردار است و حالا دارد وضع حمل می‌کند. او سه قلو به دنیا می‌آورد. دو تا دختر و یک پسر! اما این همهٔ ماجرا نیست. قرار است شما با خیالتان صبحانه بخورید. آن هم چه صبحانه‌ای! اوکاماج با پنیر! اما درست در زمانی که در این خیال خوش و نوستالژیک غوطه ور هستید، خبر می‌آورند که کیفتان دارد وضع حمل می‌کند. آن هم سه قلو. یک پسر و دو تا دختر. سر و صدا‌ها که می‌خوابد، باز هم به سراغ خیالتان می‌روید تا کمی بخوابید، اما نمی‌شود. باید از خانه بیرون بروید وگرنه اداره دیر می‌شود. اینجا در دنیای این داستان، همه چیز امکان پذیر است. می‌توانید غرورتان را در خانه جا بگذارید و وسط کوچه به یادش بیفتید. می‌توانید با سایه و خیال و غرورتان به خرید بروید و از پیرمرد خنزرپنزری چاه بخرید. چاه اصل! نه چینی و تقلبی! می‌توانید عروسی خانم کلاغه را جشن…

NO1-14

در حد حوصله‌ی بچه‌ها

هر کس کودکی در خانه داشته باشد و به کودکش اهمیت بدهد، قصه‌گویی و قصه‌خوانی برایش کاری همیشگی خواهد بود. اگر بچه‌ها را عادت بدهیم قصه می‌خواهند و اگر آن‌ها از قصه‌های تکراری خسته نشوند، ما، از تکرار کردن قصه‌هایی که بلدیم و چند کتابی که دمِ‌دست داریم، خسته می‌شویم. شاید به همین خاطر است که مدت‌ها است انتشار کتاب‌های پرقصه، که برای هر شب یک قصه گذاشته‌اند، باب شده‌. از این دست کتاب‌ها تاکنون مجموعه‌های زیادی منتشر شده است و برخی از این مجموعه‌ها کاربردی و از نظر ادبی و هنری مناسب هستند. «کتاب‌های نارنجی»، که مجموعه‌ای از کتاب‌هایی کوچک و خوش‌دست و خوش‌آب‌ورنگ است، با همین ایده‌ی کلی منتشر شده، اما تفاوت‌هایی نیز با بقیه‌ی این نوع کتاب‌ها دارد. بهار ۱۳۹۰ از این مجموعه ۱۱ کتاب منتشر شد. این قصه‌ها برای بچه‌های ۶ تا ۱۰ ساله منتشر شده است، اما کسانی که اهل قصه‌خوانی برای بچه‌هایشان هستند می‌توانند…

NO1-10

یه آرزو بُکن

دیگران را نمی‌دانم، ولی من از برفِ پیش از وقتِ امسال و گم‌شدنِ پاییز خوشحالم و خوشحالم هنوز یکی، دو نفر در جهان هستند که همه‌ی آرزوهایشان می‌شود یک کلمه‌ی سپیدِ سه‌حرفی؛ برف. گیرم یکی از این نفرات پسربچّه‌ی کوچکی باشد در حد و اندازه‌ی یک شخصیتِ داستانی در رُمان‌های مگان مک‌دونالد که تحت‌عنوان مجموعه‌ی جودی دمدمی و استینک منتشر شده‌اند. سابقه‌ی آشنایی من با این خواهر و برادر برمی‌گردد به مجموعه‌ی هشت‌جلدی جودی دمدمی، که ترجمه‌ی فارسی آن اولین‌بار پنج سال پیش از سوی نشر افق منتشر شد. بعد از موفقیتِ جودی دمدمی خانم مک‌دونالد هشت جلد کتابِ دیگر هم نوشت، با محوریّتِ شخصیّت برادر جودی، استینک. سال گذشته پنج جلد از مجموعه‌ی استینک هم توسط شبنم سمیعیان (نشر پنجره) به فارسی ترجمه شد. در این مجموعه‌ی تازه هم، که شامل دو کتاب تعطیلات خوش کریسمس و در جست‌وجوی گنج است، استینک شخصیّت اصلیِ داستان است، البته با همراهی…